Jasno, gdy ciemno

Energia elektryczna jest niezbędna. Bez niej trudno się obejść w życiu codziennym. Aby służyła nam bezpiecznie przez lata musi być wykonana przez fachowca zgodnie z wymaganiami dotyczącymi ochrony przeciwporażeniowej. Zapotrzebowanie na moc, to suma wszystkich odbiorników energii elektrycznej przewidywanych do użytkowania w domu. Tak otrzymany wynik mnożymy przez współczynnik jednoczesności o wartości 0,6 (najczęściej występujący w domu). Bez ogrzewania, przygotowania ciepłej wody da to nam zapotrzebowanie około 5-10 KW. Jeśli zamierzamy dom ogrzewać lub przygotowywać ciepłą wodę poprzez przepływowy elektryczny podgrzewacz, zapotrzebowanie mocy wzrasta nawet do 25-30 KW. Bez instalacji elektrycznej nie będą działały inne ważne instalacje domowe.

Najczęściej energia elektryczna kojarzy nam się z oświetleniem. Oświetlenie elektryczne niezbędne ze względów użytkowych ma też niebagatelne znaczenie estetyczne. Wtedy, gdy dom jest w stanie surowym zamkniętym należy się zastanowić nad urządzeniem pokoi, kuchni, łazienki. Warto zaplanować, gdzie będzie stał stół, gdzie będziemy odpoczywali, oglądali telewizję. Podobnie w kuchni trzeba przemyśleć strefy pracy, jedzenia i przechowywania. To ułatwi zaplanowanie instalacji elektrycznej, gniazdek i oświetlenia. Oświetlenie można z grubsza podzielić na trzy kategorie:

• ogólne
• miejscowe
• dekoracyjne

Oświetlenie ogólne powinno zapewnić równomierną jasność całego pomieszczenia i dobrą widoczność. Lampy podsufitowe mają dać strumień światła rozproszony. Druga kategoria to oświetlenie miejscowe. Umieszcza się je w miejscach pracy tak, aby oświetlało to miejsce jasnym mocnym strumieniem światła. Nie powinno ono oślepiać ani dawać efektu olśnienia w momencie jego włączenia. Oprawy powinny dawać możliwość ustawienia kierunku padania światła. Oświetleniem miejscowym możemy także wydzielić strefy pomieszczeń, a ukierunkowany snop światła akcentuje wybrane przedmioty. Innym rodzajem oświetlenia (rzadko w naszych domach stosowanego) jest dekoracyjne. To oświetlenie szczególnie się nadaje do wydobywania urody detali architektonicznych naszego domu (wnęki, wykusze, kolumny). Oświetlenie to dobrze zaplanowane buduje kompozycję wnętrza, podkreśla charakter. Może służyć do oświetlenia obrazów, skupisk roślin, rzeźb. Najlepiej, gdy światło nie jest zbyt jasne i silne, ale musi dokładnie oświetlać wybrany przedmiot, element architektoniczny. Może to być światło o różnych barwach. Te same zasady odnoszą się do oświetlenia zewnętrznego coraz częściej stosowanego. Podkreśli ono urok naszego ogrodu, domu, posesji jak mawiano dawniej.
Stosując oświetlenie warto pamiętać o pewnych zasadach. Małe długie ciasne pomieszczenie, w którym skierujemy strumień światła na krótsze ściany zrównoważy proporcje. Doświetlenie górnej strefy pomieszczenia, pozornie go podwyższy, natomiast światło skierowane w dół sprawi, że pomieszczenie wyda się niższe. Rozmieszczenie punktów oświetleniowych w kilku miejscach pozornie powiększy pomieszczenie w którym to robimy. W zaprojektowaniu dobrego oświetlenia może nam pomóc architekt wnętrz. Generalnie unikajmy rozwiązania „blokowego” – jedno pomieszczenie – jeden wypust pod sufitem. Oczywiście nie należy przekroczyć granic rozsądku, bo sufit święcący dziesiątkami świateł szybko nas znuży.

Instalacja elektryczna to gniazda, punkty świetlne, obwody, tablice rozdzielcze. Obwody dzielimy oddzielnie na obwody gniazd, obwody oświetleniowe. Liczba obwodów zależy od wielkości domu, liczby, rodzaju i mocy urządzeń elektrycznych. Urządzenia o mocy jednostkowej 2kW i powyżej powinny być zasilane z oddzielnego obwodu. W jednym obwodzie nie powinno być więcej niż 5-8 gniazd wtykowych. W obwodzie oświetlenia można podłączyć od 10-12 opraw. Tablica rozdzielcza służy do zabezpieczania, łączenia i rozłączania poszczególnych obwodów elektrycznych. Powinna być umieszczona w miejscu łatwo dostępnym – np.: w korytarzu, przedsionku, holu. Dobrze jest zostawić zapas na obwody, których jeszcze nie przewidujemy. Oddzielenie należy przewidzieć obwody „zewnętrzne” – oświetlenie zewnętrzne, oświetlenie nr posesji, dzwonek, domofon, oświetlenie ogrodu, gniazda na kosiarkę, oświetlenia świątecznego, pompy w oczku wodnym. Poza zabezpieczaniem obwodów, najlepiej przewidzieć rozłączenie wszystkich zewnętrznych odbiorników jednym wyłącznikiem. Instalacja cała powinna być zabezpieczona przed skutkami przepięć wyłącznikami nadmiarowo – prądowymi działającymi samoczynnie. Przed porażeniem chronić powinien wyłącznik różnicowo – prądowy reagujący już na bardzo małe prądy rzędu 10 mA. Montuje się je na konkretnych obwodach lub (lepiej) dla całej instalacji.